Zachowanie się kierujących wobec pieszych

Art. 2 Ustawy PoRD

18)

pieszy - osobę znajdującą się poza pojazdem na drodze i niewykonującą na niej robót lub czynności przewidzianych odrębnymi przepisami; za pieszego uważa się również osobę prowadzącą, ciągnącą lub pchającą rower, motorower, motocykl, hulajnogę elektryczną, urządzenie transportu osobistego, urządzenie wspomagające ruch, wózek dziecięcy, podręczny lub inwalidzki, osobę poruszającą się w wózku inwalidzkim, a także dziecko w wieku do 10 lat kierujące rowerem pod opieką osoby dorosłej;

18a)

urządzenie wspomagające ruch - urządzenie lub sprzęt sportowo-rekreacyjny, przeznaczone do poruszania się osoby w pozycji stojącej, napędzane siłą mięśni;

19)

kolumna pieszych - zorganizowaną grupę pieszych prowadzoną przez kierownika lub dowódcę;

Przepisy dotyczące pieszych:

Ruch pieszych oraz osób poruszających się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch

Art. 11.

1.
Pieszy jest obowiązany korzystać z chodnika lub drogi dla pieszych, a w razie ich braku - z pobocza. Jeżeli nie ma pobocza lub czasowo nie można z niego korzystać, pieszy może korzystać z jezdni, pod warunkiem zajmowania miejsca jak najbliżej jej krawędzi i ustępowania miejsca nadjeżdżającemu pojazdowi.

2.
Pieszy idący po poboczu lub jezdni jest obowiązany iść lewą stroną drogi.

3.
Piesi idący jezdnią są obowiązani iść jeden za drugim. Na drodze o małym ruchu, w warunkach dobrej widoczności, dwóch pieszych może iść obok siebie.

4.
Pieszy, z wyjątkiem osoby niepełnosprawnej, korzystając z tej drogi, jest obowiązany ustąpić miejsca osobie poruszającej się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch, kierującemu rowerem, hulajnogą elektryczną lub urządzeniem transportu osobistego.

4a.
Pieszy poruszający się po drodze po zmierzchu poza obszarem zabudowanym jest obowiązany używać elementów odblaskowych w sposób widoczny dla innych uczestników ruchu, chyba że porusza się po drodze przeznaczonej wyłącznie dla pieszych lub po chodniku.

5.
Przepisów ust. 1-4a nie stosuje się w strefie zamieszkania. W strefie tej pieszy korzysta z całej szerokości drogi i ma pierwszeństwo przed pojazdem oraz osobą poruszającą się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch.

Art. 12.

1.
Kolumna pieszych, z wyjątkiem pieszych w wieku do 10 lat, może się poruszać tylko prawą stroną jezdni.

2.
Do kolumny pieszych w wieku do 10 lat stosuje się odpowiednio przepisy art. 11 ust. 1 i 2.

3.
Liczba pieszych idących jezdnią w kolumnie obok siebie nie może przekraczać 4, a w kolumnie wojskowej - 6, pod warunkiem że kolumna nie zajmuje więcej niż połowy szerokości jezdni.

4.
Piesi w wieku do 10 lat mogą iść w kolumnie tylko dwójkami pod nadzorem co najmniej jednej osoby pełnoletniej.

5.
Długość kolumny pieszych nie może przekraczać 50 m. Odległość między kolumnami nie może być mniejsza niż 100 m.

6.
Jeżeli przemarsz kolumny pieszych odbywa się w warunkach niedostatecznej widoczności:

1)
pierwszy i ostatni z idących z lewej strony są obowiązani nieść latarki:

a)
pierwszy - ze światłem białym, skierowanym do przodu,

b)
ostatni - ze światłem czerwonym, skierowanym do tyłu;

2)
w kolumnie o długości przekraczającej 20 m idący po lewej stronie z przodu i z tyłu są obowiązani używać elementów odblaskowych odpowiadających właściwym warunkom technicznym, a ponadto idący po lewej stronie są obowiązani nieść dodatkowe latarki ze światłem białym, rozmieszczone w taki sposób, aby odległość między nimi nie przekraczała 10 m;

3)
światło latarek powinno być widoczne z odległości co najmniej 150 m.

7.
Zabrania się:

1)
ruchu po jezdni kolumny pieszych w czasie mgły; zakaz ten nie dotyczy kolumny wojskowej lub policyjnej;

2)
ruchu po jezdni kolumny pieszych w wieku do 10 lat w warunkach niedostatecznej widoczności;

3)
prowadzenia po jezdni kolumny pieszych przez osobę w wieku poniżej 18 lat.

Art. 13.

1.
Pieszy wchodzący na jezdnię lub torowisko albo przechodzący przez jezdnię lub torowisko jest obowiązany zachować szczególną ostrożność oraz, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, korzystać z przejścia dla pieszych.

1a.
Pieszy znajdujący się na przejściu dla pieszych ma pierwszeństwo przed pojazdem. Pieszy wchodzący na przejście dla pieszych ma pierwszeństwo przed pojazdem, z wyłączeniem tramwaju.

2.
Przechodzenie przez jezdnię poza przejściem dla pieszych jest dozwolone, gdy odległość od przejścia przekracza 100 m. Jeżeli jednak skrzyżowanie znajduje się w odległości mniejszej niż 100 m od wyznaczonego przejścia, przechodzenie jest dozwolone również na tym skrzyżowaniu.

3.
Przechodzenie przez jezdnię poza przejściem dla pieszych, o którym mowa w ust. 2, jest dozwolone tylko pod warunkiem, że nie spowoduje zagrożenia bezpieczeństwa ruchu lub utrudnienia ruchu pojazdów. Pieszy jest obowiązany ustąpić pierwszeństwa pojazdom i do przeciwległej krawędzi jezdni iść drogą najkrótszą, prostopadle do osi jezdni.

4.
Jeżeli na drodze znajduje się przejście nadziemne lub podziemne dla pieszych, pieszy jest obowiązany korzystać z niego, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3.

5.
Na obszarze zabudowanym, na drodze dwujezdniowej lub po której kursują tramwaje po torowisku wyodrębnionym z jezdni, pieszy przechodząc przez jezdnię lub torowisko jest obowiązany korzystać tylko z przejścia dla pieszych.

6.
Przechodzenie przez torowisko wyodrębnione z jezdni jest dozwolone tylko w miejscu do tego przeznaczonym.

7.
Jeżeli wysepka dla pasażerów na przystanku komunikacji publicznej łączy się z przejściem dla pieszych, przechodzenie do i z przystanku jest dozwolone tylko po tym przejściu.

8.
Jeżeli przejście dla pieszych wyznaczone jest na drodze dwujezdniowej, przejście na każdej jezdni uważa się za przejście odrębne. Przepis ten stosuje się odpowiednio do przejścia dla pieszych w miejscu, w którym ruch pojazdów jest rozdzielony wysepką lub za pomocą innych urządzeń na jezdni.

Art. 14.
Zabrania się:

1)
wchodzenia na jezdnię:

a)
bezpośrednio przed jadący pojazd, w tym również na przejściu dla pieszych,

b)
spoza pojazdu lub innej przeszkody ograniczającej widoczność drogi;

2)
przechodzenia przez jezdnię w miejscu o ograniczonej widoczności drogi;

3)
zwalniania kroku lub zatrzymywania się bez uzasadnionej potrzeby podczas przechodzenia przez jezdnię lub torowisko;

4)
przebiegania przez jezdnię;

5)
chodzenia po torowisku;

6)
wchodzenia na torowisko, gdy zapory lub półzapory są opuszczone lub opuszczanie ich rozpoczęto;

7)
przechodzenia przez jezdnię w miejscu, w którym urządzenie zabezpieczające lub przeszkoda oddzielają drogę dla pieszych albo chodnik od jezdni, bez względu na to, po której stronie jezdni one się znajdują;

8)
korzystania z telefonu lub innego urządzenia elektronicznego podczas wchodzenia lub przechodzenia przez jezdnię lub torowisko, w tym również podczas wchodzenia lub przechodzenia przez przejście dla pieszych - w sposób, który prowadzi do ograniczenia możliwości obserwacji sytuacji na jezdni, torowisku lub przejściu dla pieszych.

Art. 15.
Przepisów art. 11-14 nie stosuje się w razie zamknięcia ruchu pojazdów na drodze.

Art. 15a.

1. Osoba poruszająca się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch jest obowiązana korzystać z chodnika, drogi dla pieszych lub drogi dla rowerów. Osobę poruszającą się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch na drodze dla rowerów obowiązuje ruch prawostronny.
2. Przepisów ust. 1 nie stosuje się w strefie zamieszkania. W strefie tej osoba poruszająca się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch korzysta z całej szerokości drogi i ma pierwszeństwo przed pojazdem.
3. Osoba poruszająca się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch, korzystając z chodnika albo drogi dla pieszych, jest obowiązana poruszać się z prędkością zbliżoną do prędkości pieszego, zachować szczególną ostrożność, ustępować pierwszeństwa pieszemu oraz nie utrudniać jego ruchu.
4. Osoba poruszająca się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch, przekraczając jezdnię, jest obowiązana zachować szczególną ostrożność oraz korzystać odpowiednio z przejazdu dla rowerzystów albo przejścia dla pieszych.
5. Przekraczanie torowiska wyodrębnionego z jezdni przez osobę poruszającą się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch jest dozwolone tylko w miejscu do tego przeznaczonym.
6. Osoba poruszająca się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch jest obowiązana:
1) poruszać się z prędkością zapewniającą panowanie nad tym urządzeniem, z uwzględnieniem warunków, w jakich ruch się odbywa;
2) przy wymijaniu zachować bezpieczny odstęp od wymijanego pojazdu lub uczestnika ruchu;
3) przy omijaniu zachować bezpieczny odstęp od omijanego pojazdu, uczestnika ruchu lub przeszkody;
4) przed wyprzedzaniem upewnić się, czy ma dostateczne miejsce do wyprzedzania bez utrudnienia komukolwiek ruchu;
5) zbliżając się do przejścia dla pieszych, zachować szczególną ostrożność i ustąpić pierwszeństwa pieszemu znajdującemu się na przejściu.
7. Osobie poruszającej się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch zabrania się:
1) poruszania się w stanie nietrzeźwości, w stanie po użyciu alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu;
2) przewożenia innej osoby, zwierzęcia lub ładunku;
3) ciągnięcia pojazdu lub ładunku;
4) czepiania się pojazdów;
5) poruszania się tyłem.

Przepisy dotyczące zachowania kierujących wobec pieszych:

Art. 26.

Kierujący pojazdem, zbliżając się do przejścia dla pieszych, jest obowiązany zachować szczególną ostrożność, zmniejszyć prędkość tak, aby nie narazić na niebezpieczeństwo pieszego znajdującego się na tym przejściu albo na nie wchodzącego i ustąpić pierwszeństwa pieszemu znajdującemu się na tym przejściu albo wchodzącemu na to przejście, z zastrzeżeniem ust. 1a.

1a.

Kierujący tramwajem, zbliżając się do przejścia dla pieszych, jest obowiązany zachować szczególną ostrożność, zmniejszyć prędkość tak, aby nie narazić na niebezpieczeństwo pieszego znajdującego się na tym przejściu i ustąpić pierwszeństwa pieszemu znajdującemu się na tym przejściu.

Kierujący pojazdem, który skręca w drogę poprzeczną, jest obowiązany ustąpić pierwszeństwa pieszemu przechodzącemu na skrzyżowaniu przez jezdnię drogi, na którą wjeżdża.

Kierującemu pojazdem zabrania się:

wyprzedzania pojazdu na przejściu dla pieszych i bezpośrednio przed nim, z wyjątkiem przejścia, na którym ruch jest kierowany;

omijania pojazdu, który jechał w tym samym kierunku, lecz zatrzymał się w celu ustąpienia pierwszeństwa pieszemu;

jazdy wzdłuż po chodniku lub przejściu dla pieszych, z zastrzeżeniem art. 33 ust. 6, art. 33a ust. 2 oraz art. 33b ust. 2.

Kierujący pojazdem, przejeżdżając przez chodnik lub drogę dla pieszych, jest obowiązany jechać powoli i ustąpić pierwszeństwa pieszemu.

Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio podczas jazdy po placu, na którym ze względu na brak wyodrębnienia jezdni i chodników ruch pieszych i pojazdów odbywa się po tej samej powierzchni.

Kierujący pojazdem jest obowiązany zachować szczególną ostrożność przy przejeżdżaniu obok oznaczonego przystanku tramwajowego nieznajdującego się przy chodniku. Jeżeli przystanek nie jest wyposażony w wysepkę dla pasażerów, a na przystanek wjeżdża tramwaj lub stoi na nim, kierujący jest obowiązany zatrzymać pojazd w takim miejscu i na taki czas, aby zapewnić pieszemu swobodne dojście do tramwaju lub na chodnik. Przepisy te stosuje się odpowiednio przy ruchu innych pojazdów komunikacji publicznej.

W razie przechodzenia przez jezdnię osoby niepełnosprawnej, używającej specjalnego znaku, lub osoby o widocznej ograniczonej sprawności ruchowej, kierujący jest obowiązany zatrzymać pojazd w celu umożliwienia jej przejścia.

Art. 27.

Kierujący pojazdem, zbliżając się do przejazdu dla rowerzystów, jest obowiązany zachować szczególną ostrożność i ustąpić pierwszeństwa kierującemu rowerem, hulajnogą elektryczną lub urządzeniem transportu osobistego oraz osobie poruszającej się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch, znajdującym się na przejeździe.

1a.

Kierujący pojazdem, który skręca w drogę poprzeczną, jest obowiązany zachować szczególną ostrożność i ustąpić pierwszeństwa kierującemu rowerem, hulajnogą elektryczną lub urządzeniem transportu osobistego oraz osobie poruszającej się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch, jadącym na wprost po jezdni, pasie ruchu dla rowerów, drodze dla rowerów lub innej części drogi, którą zamierza opuścić.

(uchylony)

Kierujący pojazdem, przejeżdżając przez drogę dla rowerów poza jezdnią, jest obowiązany ustąpić pierwszeństwa kierującemu rowerem, hulajnogą elektryczną lub urządzeniem transportu osobistego oraz osobie poruszającej się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch.

Kierującemu pojazdem zabrania się wyprzedzania pojazdu na przejeździe dla rowerzystów i bezpośrednio przed nim, z wyjątkiem przejazdu, na którym ruch jest kierowany.

Przepisy dodatkowe o ruchu rowerów, hulajnóg elektrycznych, urządzeń transportu osobistego, motorowerów oraz pojazdów zaprzęgowych

Art. 33.

1.
Kierujący rowerem lub hulajnogą elektryczną jest obowiązany korzystać z drogi dla rowerów lub pasa ruchu dla rowerów, jeżeli są one wyznaczone dla kierunku, w którym się porusza lub zamierza skręcić. Kierujący rowerem lub hulajnogą elektryczną, korzystając z drogi dla rowerów i pieszych, jest obowiązany zachować szczególną ostrożność i ustępować pierwszeństwa pieszemu.

1a.
Kierujący rowerem lub hulajnogą elektryczną może zatrzymać się w śluzie rowerowej obok innych kierujących tymi pojazdami. Jest obowiązany opuścić ją, kiedy zaistnieje możliwość kontynuowania jazdy w zamierzonym kierunku i zająć miejsce na jezdni zgodnie z odpowiednio art. 33 ust. 1 lub art. 16 ust. 4 i 5.

2.
Dziecko w wieku do 7 lat może być przewożone na rowerze, pod warunkiem że jest ono umieszczone na dodatkowym siodełku zapewniającym bezpieczną jazdę.

3.
Kierującemu rowerem, hulajnogą elektryczną lub motorowerem zabrania się:

1)
jazdy po jezdni obok innego uczestnika ruchu, z zastrzeżeniem ust. 3a;

2)
jazdy bez trzymania co najmniej jednej ręki na kierownicy oraz nóg na pedałach lub podnóżkach;

3)
czepiania się pojazdów.

3a.
Dopuszcza się wyjątkowo jazdę po jezdni kierującego rowerem obok innego roweru lub motoroweru, jeżeli nie utrudnia to poruszania się innym uczestnikom ruchu albo w inny sposób nie zagraża bezpieczeństwu ruchu drogowego.

4.
(uchylony)

5.
Korzystanie z chodnika lub drogi dla pieszych przez kierującego rowerem jest dozwolone wyjątkowo, gdy:

1)
opiekuje się on osobą w wieku do lat 10 kierującą rowerem;

2)
szerokość chodnika wzdłuż drogi, po której ruch pojazdów jest dozwolony z prędkością większą niż 50 km/h, wynosi co najmniej 2 m i brakuje wydzielonej drogi dla rowerów oraz pasa ruchu dla rowerów;

3)
warunki pogodowe zagrażają bezpieczeństwu rowerzysty na jezdni (śnieg, silny wiatr, ulewa, gołoledź, gęsta mgła), z zastrzeżeniem ust. 6.

6.
Kierujący rowerem, korzystając z chodnika albo drogi dla pieszych, jest obowiązany jechać z prędkością zbliżoną do prędkości pieszego, zachować szczególną ostrożność, ustępować pierwszeństwa pieszemu oraz nie utrudniać jego ruchu.

7.
Kierujący rowerem może jechać lewą stroną jezdni na zasadach określonych dla ruchu pieszych w przepisach art. 11 ust. 1-3, jeżeli opiekuje się on osobą kierującą rowerem w wieku do lat 10.

Art. 33a.

1. Kierujący hulajnogą elektryczną jest obowiązany korzystać z jezdni, po której ruch pojazdów jest dozwolony z prędkością nie większą niż 30 km/h, w przypadku gdy brakuje wydzielonej drogi dla rowerów oraz pasa ruchu dla rowerów.
2. Korzystanie z chodnika lub drogi dla pieszych przez kierującego hulajnogą elektryczną jest dozwolone wyjątkowo, gdy chodnik jest usytuowany wzdłuż jezdni, po której ruch pojazdów jest dozwolony z prędkością większą niż 30 km/h, i brakuje wydzielonej drogi dla rowerów oraz pasa ruchu dla rowerów.
3. Kierującemu hulajnogą elektryczną zabrania się:
1) ciągnięcia lub holowania innego pojazdu;
2) przewożenia innej osoby, zwierzęcia lub ładunku.

Art. 33b.

1. Kierujący urządzeniem transportu osobistego jest obowiązany korzystać z drogi dla rowerów, jeżeli jest ona wyznaczona dla kierunku, w którym się porusza lub zamierza skręcić. Kierujący urządzeniem transportu osobistego, korzystając z drogi dla rowerów i pieszych, jest obowiązany zachować szczególną ostrożność i ustępować pierwszeństwa pieszemu.
2. Korzystanie z chodnika lub drogi dla pieszych przez kierującego urządzeniem transportu osobistego jest dozwolone wyjątkowo, gdy brakuje wydzielonej drogi dla rowerów.
3. Kierującemu urządzeniem transportu osobistego zabrania się:
1) ciągnięcia lub holowania innego pojazdu;
2) przewożenia innej osoby, zwierzęcia lub ładunku;
3) czepiania się pojazdów.

Art. 33c.
Kierujący hulajnogą elektryczną lub urządzeniem transportu osobistego, korzystając z chodnika albo drogi dla pieszych, jest obowiązany jechać z prędkością zbliżoną do prędkości pieszego, zachować szczególną ostrożność, ustępować pierwszeństwa pieszemu oraz nie utrudniać jego ruchu.

Art. 33d.

1. Zabrania się dopuszczania dziecka w wieku do 10 lat do kierowania hulajnogą elektryczną lub urządzeniem transportu osobistego na drodze.
2. W strefie zamieszkania dopuszcza się kierowanie hulajnogą elektryczną lub urządzeniem transportu osobistego przez dziecko w wieku do 10 lat wyłącznie pod opieką osoby dorosłej.

Wypadki z udziałem pieszych (dane pochodzą z raportu WYPADKI DROGOWE W POLSCE W 2020 ROKU, Wypadki drogowe - raporty roczne - Statystyka - Portal polskiej Policji (policja.pl))

Piesi są jedną z grup sprawców wypadków drogowych. W 2020 roku spowodowali oni 1 385 wypadków (5,9% ogółu wypadków), w wyniku których śmierć poniosło 301 osób (12,1% ogółu zabitych), a obrażenia ciała odniosło 1 115 osób (4,2% ogółu rannych). W porównaniu z 2019 r. piesi spowodowali mniej wypadków o 494 (-26,3%), w których było mniej osób zabitych o 71 (-19,1%) i rannych o 433 (-28,0%). Najczęstszą przyczyną wypadków z winy pieszych było: wejście na jezdnię bezpośrednio przed jadącym pojazdem – 701 wypadków (tj. 50,6% wszystkich wypadków spowodowanych przez pieszych); przekraczanie jezdni w miejscu niedozwolonym – 160 wypadków (11,6%); wejście na jezdnię przy czerwonym świetle – 134 wypadki (9,7%); wejście na jezdnię zza pojazdu, przeszkody – 129 wypadków (9,3%).

BEZPIECZEŃSTWO OSÓB PIESZYCH I INNYCH NIECHRONIONYCH UCZESTNIKÓW RUCHU

Około 42% wszystkich ofiar wypadków drogowych w Polsce stanowią „niechronieni” uczestnicy ruchu drogowego. Na tę grupę należy zwrócić szczególną uwagę, ponieważ w przeciwieństwie do poruszających się samochodami, osoby te nie są osłonięte karoserią samochodu, nie mogą liczyć na działanie poduszek powietrznych ani pasów bezpieczeństwa.

Bezpieczeństwo osób pieszych W 2020 roku odnotowano 5 235 wypadków z udziałem osób pieszych (22,2% ogółu), w których zginęło 631 pieszych (25,3% ogółu), a 4 700 pieszych odniosło obrażenia ciała (17,8% ogółu).

Zdarzenia z udziałem pieszych to w większości zdarzenia zakwalifikowane jako „najechanie na pieszego”, pozostałe to inne zdarzenia, w których pieszy został poszkodowany, np. w wyniku zderzenia dwóch pojazdów, a następnie wjechania pojazdu na chodnik, wjechania w wiatę przystanku komunikacji, uderzenie w słup lub znak, który przewracając się, uderzył w pieszego lub też pieszy przyczynił się do powstania wypadku drogowego, nie doznając w nim obrażeń ciała. W 2020 roku typowych potrąceń pieszych zanotowano 5 050, w ich wyniku 624 osoby zginęły, a 4 651 zostało rannych. Najwięcej wypadków i ofiar wśród pieszych spowodowali kierujący pojazdami, a przede wszystkim kierujący samochodami osobowymi.

Głównymi przyczynami potrąceń pieszych było nieustąpienie pierwszeństwa pieszemu na przejściach dla pieszych. Zwrócić należy uwagę na to, że potrącenia pieszych, których przyczyną było niedostosowanie prędkości, charakteryzowały się tragicznymi skutkami; w prawie co piątym wypadku zginął człowiek

Na przejściach dla pieszych odnotowano 2 678 wypadków drogowych. Stanowi to 51,2% wszystkich wypadków z udziałem pieszych. Śmierć poniosło 197 osób (31,2% ogółu zabitych pieszych), rannych zostało 2 581 osób (54,9% ogółu rannych pieszych)

Liczba wypadków drogowych na przejściach dla pieszych w latach 2011-2015 utrzymywała się na poziomie ok. 3 500, w latach 2016-2017 nastąpił wzrost do ok. 4 100 wypadków drogowych, natomiast od 2018 roku odnotowywany jest systematyczny spadek liczby wypadków drogowych. Przejście dla pieszych w swej istocie gwarantować powinno uczestnikom ruchu bezpieczne przekroczenie jezdni. Udział procentowy wypadków w tych miejscach w stosunku do liczby wypadków z pieszymi wynosił: w 2011 roku - 30,4%, w 2017 roku - 49,9%, natomiast w 2020 roku - 51,2%

KRBRD przestrzega pieszych w nowym spocie „…nie odchodź, żyj!” - KRBRD.GOV.PL

10 mniej. Zwolnij! - KRBRD.GOV.PL

W czerwcu 2021 zmieniły się przepisy dotyczące ustępowania pierwszeństwa pieszemu przez kierującego pojazdem. Kierujący pojazdem, zbliżając się do przejścia dla pieszych, przede wszystkim zobowiązany jest zachować szczególną ostrożność. Czyli mocno zwiększyć swoją uwagę aby móc reagować nawet na nagłą sytuację na drodze.

Kolejnym obowiązkiem kierującego pojazdem jest "zmniejszyć prędkość tak, aby nie narazić na niebezpieczeństwo pieszego znajdującego się na tym przejściu albo nie nie wchodzącemu.

Następnym obowiązkiem kierującego pojazdem jest ustąpienie pierwszeństwa pieszemu znajdującemu się na przejściu lub na niego wchodzącemu.

Szczególnie ostatnia część przepisu budzi spore kontrowersje i niesnaski pomiędzy kierującymi a pieszymi.

Nie ulega wątpliwości, że pieszy w zetknięciu z pojazdem jest na "straconej" pozycji. Choćby porównanie masy pojazdu i pieszego, stawia pieszego na "przegranej" pozycji. Podobnie będzie jeżeli porównamy energię kinetyczną pojazdu i pieszego.

Kierujący pojazdem, który zbliża się do przejścia dla pieszych, powinien bacznie obserwować samo przejście i jego okolice. Jeżeli w polu widzenia kierującego pojawia się pieszy, kierujący MUSI zmniejszyć prędkość. Bardzo często wystarczy tylko przeniesienie nogi nad hamulec. Jesteśmy wtedy przygotowani do ewentualnego zatrzymania pojazdu, ale równocześnie skracamy nasz czas reakcji. Pojazd jadący z prędkością 50 km/h, w ciągu 1 sekundy pokonuje prawie 14 metrów. Przygotowanie się do pokonania przejścia dla pieszych poprzez przeniesienie nogi nad hamulec, skraca czas naszej reakcji właśnie o 1 sekundę. To jest te 14 metrów, które może uratować pieszemu życie...

"Ustąpić pierwszeństwa pieszemu" oznacza nie zmusić pieszego swoim zachowaniem do zwolnienia lub przyspieszenia kroku czy zmiany toru, którym się porusza. Obecnie piesi nagminne wykorzystują swoje pierwszeństwo na samym przejściu jak i podczas wchodzenia na nie. Niejednokrotnie zaskakują kierującego pojazdem gwałtownym zachowaniem - bez jakiegokolwiek sygnału próbują wejść na przejście. Tymczasem przepisy dotyczące zachowania się PIESZEGO na przejściach zupełnie się nie zmieniły. W mocy pozostały zapisy:

Zabrania się:

1)
wchodzenia na jezdnię: a)
bezpośrednio przed jadący pojazd, w tym również na przejściu dla pieszych,

3)
zwalniania kroku lub zatrzymywania się bez uzasadnionej potrzeby podczas

przechodzenia przez jezdnię
4)
przebiegania przez jezdnię

Pieszy wchodzący na jezdnię(...) jest obowiązany zachować szczególną ostrożność (...)

Obecna konstrukcja przepisów, dotycząca sytuacji pojazd - pieszy na przejściu lub w jego pobliżu, stanowi swoiste "podwójne zabezpieczenie". Z jednej strony, kierujący pojazdem ma obowiązek przepuścić pieszego, z drugiej strony pieszemu nie wolno wchodzić bezpośrednio przed jadącym pojazdem. Jako kierujący pojazdami powinniśmy bacznie obserwować pieszych na przejściach i w ich pobliżu. I niejednokrotnie próbować odgadnąć, czy pieszy "zechce" spróbować przekroczyć przejście. jaki piesi powinniśmy brać pod uwagę, że kierujący nie są jasnowidzami - jeśli chcemy skorzystać ze swojego pierwszeństwa na przejściu, powinniśmy w jakiś sposób o tym poinformować kierującego pojazdem. Jednym z pomysłów było wprowadzenie obowiązku podnoszenia ręki przez pieszego przed wkroczeniem na przejście, jako sygnalizowanie zamiaru pokonania przejścia (znamy takie zachowanie - robią tak przedszkolaki przechodzące przez jezdnię). Niestety, nie wprowadzono tego w życie. I jeszcze jedną ważną rzecz powinni uświadomić sobie piesi - zmiana przepisów dotyczących pierwszeństwa dla pieszych nie spowodowała, że piesi stali się "nieśmiertelni". Zasada, że pieszy w zetknięciu z pojazdem jest na straconej pozycji się nie zmieniła. Nie zmieniło się również powiedzenie, że "polskie cmentarze pełne są nagrobków, na których można napisać - Tu leży ten, który miał pierwszeństwo". Czy naprawdę jako piesi chcemy zasłużyć na taki napis?

Na szczególną uwagę zasługuje zapis:

Art. 14.
Zabrania się: korzystania z telefonu lub innego urządzenia elektronicznego podczas wchodzenia lub przechodzenia przez jezdnię lub torowisko, w tym również podczas wchodzenia lub przechodzenia przez przejście dla pieszych - w sposób, który prowadzi do ograniczenia możliwości obserwacji sytuacji na jezdni, torowisku lub przejściu dla pieszych.

Piesi bardzo często ignorują ten przepis. Wielokrotnie widzimy pieszych, zapatrzonych w smartfony, zupełnie nie zwracających uwagi na to co dzieje się wokół nich. Takie zachowania stawiają kierujących niejednokrotnie w bardzo trudnej sytuacji.

Kiedy kierujący pojazdem ustępuje pierwszeństwa pieszemu?

1. Skręcając w drogę poprzeczną, kierujący ustępuje pierwszeństwa pieszemu przechodzącemu przez jezdnię drogi w którą skręca.

W powyższy przykładzie kierujący pojazdem ustępuje pierwszeństwa zarówno pieszemu znajdującemu się na przejściu dla pieszych, jak i pieszym przechodzącym na drodze poprzecznej, pomimo braku przejścia.

2. W razie przechodzenia przez jezdnię osoby niepełnosprawnej, używającej specjalnego znaku, lub osoby o widocznej ograniczonej sprawności ruchowej, kierujący jest obowiązany zatrzymać pojazd w celu umożliwienia jej przejścia.

3. Kierujący pojazdem, przejeżdżając przez chodnik lub drogę dla pieszych, jest obowiązany jechać powoli i ustąpić pierwszeństwa pieszemu.

Przepis stosuje się odpowiednio podczas jazdy po placu, na którym ze względu na brak wyodrębnienia jezdni i chodników ruch pieszych i pojazdów odbywa się po tej samej powierzchni. Takie sytuacje często mają miejsce prze hipermarketami, o czym kierujący "starają się" nie pamiętać.

4. W strefie zamieszkania pieszy korzysta z całej szerokości drogi i ma pierwszeństwo przed pojazdem oraz osobą poruszającą się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch.