OGÓLNE ZASADY PRAWA O RUCHU DROGOWYM

1. Ustawy i rozporządzenia, wykorzystywane przez kierujących pojazdami

Do najważniejszych aktów prawnych, związanych z ruchem drogowym, należą:
- Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r., poz. 110)
-Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1212)
- Rozporządzenie Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 454)
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 2022)

Dla osób ubiegających się o prawo jazdy istotne są:
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 4 marca 2016 r.
w sprawie szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, instruktorów i wykładowców
- Rozporządzenie Ministra Infrastruktury 
z dnia 28 czerwca 2019 r. w sprawie egzaminowania osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, szkolenia, egzaminowania i uzyskiwania uprawnień przez egzaminatorów oraz wzorów dokumentów stosowanych w tych sprawach

2. Zakres obowiązywania Ustawy prawo o ruchu drogowym

Zgodnie z art. 1 Ustawy obowiązuje ona na drogach publicznych, w strefach zamieszkania oraz strefach ruchu.

Przepisy ustawy stosuje się również do ruchu odbywającego się również w innych  miejscach jeżeli konieczne jest uniknięcie zagrożenia bezpieczeństwa osób lub  wynika to  ze znaków i sygnałów drogowych. 

3. Kierowca, kierujący, uczestnik ruchu 

Kierowca to osoba uprawniona do kierowania pojazdem silnikowym lub motorowerem, czyli posiadająca odpowiednie prawo jazdy.

Kierujący to osoba, która kieruje pojazdem lub zespołem pojazdów, a także osoba, która prowadzi kolumnę pieszych, jedzie wierzchem albo pędzi zwierzęta pojedynczo lub w stadzie.

Uczestnik ruchu to pieszy, osoba poruszająca się przy użyciu urządzenia wspomagającego ruch, kierujący, a także inne osoby przebywające w pojeździe lub na pojeździe znajdującym się na drodze.

4. Ostrożność, szczególna ostrożność, zasada ograniczonego zaufania

Zgodnie z art. 3 Ustawy uczestnik ruchu i każda osoba znajdująca się na drodze, są zobowiązani zachować ostrożność, czyli przewidywać normalnie zdarzające się sytuacje na drodze.

W określonych przez Ustawę przypadkach należy zachować szczególną ostrożność.

Szczególna ostrożność to ostrożność polegającą na zwiększeniu uwagi i dostosowaniu zachowania uczestnika ruchu do warunków i sytuacji zmieniających się na drodze, w stopniu umożliwiającym odpowiednio szybkie reagowanie.

Ustawa PoRD wymaga zachowania szczególnej ostrożności w przypadku:

1) Przechodzenia pieszego przez jezdnię lub torowisko (art. 13 ust. 1 p.r.d.) 
2) Włączania się kierującego do ruchu (art. 17 ust. 2 p.r.d.)
3) Zmiany kierunku jazdy lub zajmowanego pasa ruchu (art. 22 ust. 1 p.r.d.)  
4) Cofania pojazdem (art. 23 ust. 1 pkt 3 p.r.d.) 
5) Wyprzedzania pojazdem (art. 24 ust. 2 p.r.d.) 
6) Zbliżania się pojazdem do skrzyżowania (art. 25 ust. 1 p.r.d.) 
7) Zbliżania do linii przecinania się poza skrzyżowaniem kierunku ruchu pojazdów jadących po tej samej drodze (art. 25 ust. 3 p.r.d.) 
8) Zbliżanie się kierującego do przejścia dla pieszych (art. 26 ust. 1 p.r.d.)  „
9) Przejeżdżania obok oznakowanego przystanku tramwajowego nieznajdującego się przy chodniku (art. 26 ust. 6 p.r.d.) 10) Zbliżania się kierującego do przejazdu dla rowerzystów (art. 27 ust. 1 p.r.d.)  
11) Zbliżania się kierującego i przejeżdżanie przez przejazd kolejowy (art. 28 ust. 1 p.r.d.)  
12) Zbliżania się kierującego i przejeżdżanie przez tory tramwajowe (art. 28 ust. 6 p.r.d.) 
13) Jazdy w warunkach zmniejszonej przejrzystości powietrza (art. 30 ust. 1 p.r.d.) 
14) Jazdy rowerem po drodze przeznaczonej tylko dla rowerów i pieszych (art. 33 ust. 1 i ust. 5 p.r.d.)  .
15) Niestosowania się do przepisów ruchu drogowego przez kierującego pojazdem uprzywilejowanym (art. 53 ust. 2 p.r.d.)  
16) Niestosowania się do przepisów o obowiązku jazdy jezdnią lub przy jej prawej krawędzi oraz o zatrzymaniu i postoju przez kierujących pojazdami używanymi do wykonywania czynności na drodze (art. 54 ust. 2 p.r.d.)  
17) Przejeżdżania obok pojazdu do nauki jazdy lub egzaminowania oznaczonego literą „L” i jazda za nim (art. 55 ust. 3 p.r.d.)  
18) Omijania pojazdu przeznaczonego do przewozu dzieci do szkół i przedszkoli (art. 57 ust. 2 p.r.d.) 
19) Przejeżdżania obok autobusu szkolnego (art. 57 a ust. 2 p.r.d.)  
20) Omijania pojazdu przewożącego osobę niepełnosprawną (art. 58 ust. 2 p.r.d.) 
21) Minięcia znaku ostrzegawczego i zbliżanie się do migającego sygnału żółtego lub stałego umieszczonego na przeszkodzie (§ 3 ust. 1 i § 98 ust. 6 z.s.d.

Zasada ograniczonego zaufania

Artykuł 4 Ustawy brzmi:

"Uczestnik ruchu i inna osoba znajdująca się na drodze mają prawo liczyć, że inni uczestnicy tego ruchu przestrzegają przepisów ruchu drogowego, chyba że okoliczności wskazują na możliwość odmiennego ich zachowania. " 

Wynika z tego, że jeżeli cokolwiek wskaże, że dana osoba może nie przestrzegać/znać/rozumieć przepisy ruchu drogowego, powinniśmy zrobić wszystko, żeby uniknąć niebezpiecznej sytuacji.

Zasadę ograniczonego zaufania stosujemy zwykle do miejsc (np. takich, o których wiemy, że maję ograniczoną widoczność) lub osób (np. nietrzeźwych lub starszych).

Dla osób chcących zgłębić temat polecam: https://pk.gov.pl/wp-content/uploads/2016/07/60036ee93c73d96fbc3d65d221e5643a.pdf

5. Hierarchia ważności

Art. 5. 1. Uczestnik ruchu i inna osoba znajdująca się na drodze są obowiązani stosować się do poleceń i sygnałów dawanych przez osoby kierujące ruchem lub uprawnione do jego kontroli, sygnałów świetlnych oraz znaków drogowych, nawet wówczas, gdy z przepisów ustawy wynika inny sposób zachowania niż nakazany przez te osoby, sygnały świetlne lub znaki drogowe. 
2. Polecenia i sygnały dawane przez osoby kierujące ruchem lub uprawnione do jego kontroli mają pierwszeństwo przed sygnałami świetlnymi i znakami drogowymi. 
3. Sygnały świetlne mają pierwszeństwo przed znakami drogowymi regulującymi pierwszeństwo przejazdu.

Jeżeli widzimy na drodze pozorne sprzeczności (np. znak "STOP" obok sygnalizatora nadającego światło zielone) należy zastosować następującą kolejność:

HIERARCHIA WAŻNOŚCI

1. Polecenia osób uprawnionych do kierowania ruchem

2. Sygnały świetlne

3. Znaki drogowe

4. Zasady ogólne PoRD

Dzięki hierarchii ważności wiemy, że jeżeli na skrzyżowaniu widzimy zielone światło a obok niego znak "STOP" to mamy jechać. Światło jest ważniejsze niż znak (stoi wyżej w hierarchii) i dlatego to do sygnału świetlnego się stosujemy. Znak "STOP" będzie potrzebny w przypadku awarii sygnalizacji świetlnej.

Osobami uprawnionymi do kierowania ruchem są (art. 6 ust. 1 Ustawy PoRD):

1. policjant
2. żołnierz Żandarmerii Wojskowej lub wojskowego organu porządkowego, zabezpieczający przemarsz lub przejazd kolumny wojskowej albo w razie akcji związanej z ratowaniem życia lub mienia 
3. funkcjonariusz Straży Granicznej
3a. inspektor Inspekcji Transportu Drogowego
3b. umundurowany funkcjonariusz Służby Celno-Skarbowej
3c strażnik gminny (miejski)
4. pracownik kolejowy na przejeździe kolejowym
5. osoba działająca w imieniu zarządcy drogi lub osoba wykonująca roboty na drodze na zlecenie lub za zgodą zarządcy drogi
6. osoba nadzorująca bezpieczne przejście dzieci przez jezdnię, w wyznaczonym miejscu
7. kierujący autobusem szkolnym w miejscach postoju związanych z wsiadaniem lub wysiadaniem dzieci
7a. ratownik górski podczas wykonywania czynności związanych z prowadzeniem akcji ratowniczej
8. strażnik leśny lub funkcjonariusz Straży Parku – na terenie odpowiednio lasu lub parku narodowego 
9. strażak Państwowej Straży Pożarnej podczas wykonywania czynności związanych z prowadzeniem akcji ratowniczej
10. członek ochotniczej straży pożarnej podczas wykonywania czynności związanych z prowadzeniem akcji ratowniczej
11. funkcjonariusz Służby Ochrony Państwa podczas wykonywania czynności związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa ochranianych osób, obiektów i urządzeń
12. pilot podczas wykonywania czynności związanych z pilotowaniem przejazdu pojazdu nienormatywnego

Wszystkie osoby uprawnione do wydawania poleceń powinny być łatwe do rozpoznania, zarówno w dzień jak i w nocy. Wyjątkiem jest jedynie policjant, który musi być rozpoznawalny dla uczestników ruchu drogowego jedynie poza obszarem zabudowanym.

6. Zasada ruchu prawostronnego

Art. 16. 1. Kierującego pojazdem obowiązuje ruch prawostronny. 
2. Kierujący pojazdem, korzystając z drogi dwujezdniowej, jest obowiązany jechać po prawej jezdni; do jezdni tych nie wlicza się jezdni przeznaczonej do dojazdu do nieruchomości położonej przy drodze. 
3. Kierujący pojazdem, korzystając z jezdni dwukierunkowej co najmniej o czterech pasach ruchu, jest obowiązany zajmować pas ruchu znajdujący się na prawej połowie jezdni.
 4. Kierujący pojazdem jest obowiązany jechać możliwie blisko prawej krawędzi jezdni. Jeżeli pasy ruchu na jezdni są wyznaczone, nie może zajmować więcej niż jednego pasa. 
5. Kierujący pojazdem zaprzęgowym, rowerem, wózkiem rowerowym, motorowerem, wózkiem ręcznym oraz osoba prowadząca pojazd napędzany silnikiem są obowiązani poruszać się po poboczu, chyba że nie nadaje się ono do jazdy lub ruch pojazdu utrudniałby ruch pieszych. 
6. Kierujący pojazdem znajdującym się na części jezdni, po której jeżdżą pojazdy szynowe, jest obowiązany ustąpić miejsca nadjeżdżającemu pojazdowi szynowemu. 
7. Na skrzyżowaniu i bezpośrednio przed nim kierujący rowerem, motorowerem lub motocyklem może poruszać się środkiem pasa ruchu, jeśli pas ten umożliwia opuszczenie skrzyżowania w więcej niż jednym kierunku, z zastrzeżeniem art. 33 ust. 1. 



Komentarze

Popularne posty z tego bloga

Dodatkowe znaki pionowe

Wymijanie, omijanie, cofanie, zawracanie

Znaki ostrzegawcze